Dziś jest: środa 18 październik 2017 temp. dziś: oC
jutro: oC
Księga gości

O Puszczy Białowieskiej słów kilka

Puszcza Białowieska to nie tylko nasze polskie dziedzictwo, ponieważ od 23-06-2014 cały obszar Puszczy Białowieskiej został uznany przez UNESCO za przyrodnicze dziedzictwo ludzkości.

Puszcza Białowieska jest bez wątpienia najbardziej znanym i największym w Europie obszarem leśnym z naturalnym drzewostanem. Puszcza zajmuje obszar 128 tysięcy hektarów powierzchni, z czego 58 tysięcy w Polsce, a pozostałe obszary to teren Białorusi. Na polskim znajduje się Białowieski Park Narodowy (stanowi około 17 % powierzchni puszczy).

Puszcza Białowieska to ostatnia pozostałość na Niżu Środkowoeuropejskim lasu pierwotnego, czyli takiego, który nie zawiera żadnych śladów ingerencji człowieka. Na tym terenie nie prowadzi się wycinki drzew, zalesiania ani sprzątania powalonych drzew. To miejsce, gdzie przyroda rządzi się sama bez jakiejkolwiek ingerencji człowieka.

Od czasów średniowiecza do około XII wieku poprzez działalność człowieka obszary leśne stopniowo kurczyły się. Osadnictwo sprawiło, że liczne połacie leśne przestały istnieć. Dzisiejsza Puszcza Białowieska tworzyła las razem z terenami w okolicach Grodna i Polesia. Dopiero za panowania Zygmunta III Wazy lasy puszczy zostały włączone w skład dóbr królewskich. Królewska ochrona sprawiła, że rabunkowa gospodarka człowieka została zahamowana. Zakazano polowań i osiedlania się, powołano specjalną służbę leśną, a do korzystania z dóbr lasu trzeba był mieć specjalne uprawnienia.

Kolejni władcy stopniowo wprowadzali na terenie puszczy drobny przemysł np. produkujący smołę. Stąd w puszczy pojawiać się zaczęły małe skupiska ludzkie. Burzliwa historia polski oczywiście miała swoje odbicie także na funkcjonowanie puszczy. Czasy rozbiorów to czas władania Puszczą Białowieską carów rosyjskich, a co za tym idzie rabunkowa gospodarka, jaką prowadzili Rosjanie na jej obszarze. Na szczęście wraz z kolejnymi władcami wzrastała w nich świadomość przyrodnicza i zaczęli ograniczać niszczenia drzewostanu i zaprzestali niekontrolowanych polowań. Zaczęto nawet sprowadzać z Kaukazu i Syberii nowe zwierzęta, co niekorzystnie odbiło się na ekosystemie, bo tych zwierząt było po prostu zbyt wiele.

W 1811 roku przez kilka tygodni w puszczy szalał pożar, który strawił dość duży jej obszar. Po wybuchu I wojny światowej puszcza zaczęła być kontrolowana przez II Rzeszę Niemiecką, oczywiście i oni nie docenili unikalności jej lasów. Zbudowali 300 kilometrów kolei, tartaki, polowali bez umiaru. Odzyskanie przez Polskę niepodległości i wygrana w 1920 roku wojna z bolszewikami pozwoliła na powrót puszczy w polskie ręce. Zaczęła się mozolna praca nad odbudowaniem populacji zwierząt, zwłaszcza żubrów. II wojna światowa też ją nadszarpnęła, jednak na całe szczęście po jej zakończeniu pozostała we władaniu władz polskich a nie radzieckich.

Wielu nieco starszych internautów zapewne pamięta piękne opowieści o przyrodzie, lesie, zwierzętach i ich zwyczajach w polskim radiu Simony Kossak.

Opracował: Bożenna Kalinowska – przewodnik miejski