Dziś jest: poniedziałek 18 grudzień 2017 temp. dziś: oC
jutro: oC
Księga gości
katracze mini jpg

Tradycje podlaskiej kuchni

Kuchnia podlaska to kuchnia, która tworzyła się na kanwie mozaiki narodowościowej i historycznej zawieruchy. Czasami obiegowa opinia o kuchni podlaskiej skupia się na kilku potrawach takich jak kiszka ziemniaczana, babka ziemniaczana i pyzy. Ale to wspaniała i różnorodna kuchnia powstała na bazie wielu narodów i kultur, które przez wieki wzajemnie się przenikały. Ta kuchnia powstała na terenach ciężko doświadczonych przez wojny i zawirowania historii z wykorzystaniem dostępnych darów natury. Podlaską kuchnię tworzyli chłopi, osadnicy różnych narodowości a nawet wrogowie. Tworzyli ją ludzie prości wysoko urodzeni, serdeczni i szczerzy mieszkańcy ziemi podlaskiej. O smaku niepowtarzalnym decyduje przede wszystkim włożone serce i wykorzystany surowiec, którego nie brak było w czystym leśnym środowisku Podlasia.

To prawda, że od początku XIX wieku podstawą podlaskiej kuchni, ubogiego regionu zaboru rosyjskiego stały się ziemniaki. Babka ziemniaczana, placki ziemniaczane czy kiszka ziemniaczana to potrawy znane i popularyzowane w całym kraju, kiedyś przyrządzane i jadane tylko na Podlasiu. Ziemniaki i słonina to była podstawa ubogiej kuchni, dopiero później zaczęto do babki ziemniaczanej dodawać mąkę i jajka oraz przyprawy, wtedy dana potrawa stawała się już potrawą wykwintną. Jeżeli po świniobiciu pozostawały jelita to masą ziemniaczaną napełniano dobrze oczyszczone jelita w 2/3 objętości nakłuwając widelcem i wkładano do pieca chlebowego, aż kiszka ładnie się podpiecze. Natomiast żołądek wieprzowy napełniano aromatycznym farszem mięsno-podrobowym, uciskano ciężarkiem do wystygnięcia i jadało się wspaniały „salceson

Kolejnym podlaskim przysmakiem są kluski ziemniaczane o wydłużonym kształcie wielkości pięści czyli po prostu kartacze. Ciasto na kartacze składa się z ziemniaków gotowanych i surowych tartych w proporcji 3:1. Kartacze nadziewane są zazwyczaj farszem z mięsa gotowanego z przyprawami. Kartacze podaje się z polewą z podsmażonej słoninki i cebulki pokrojonej w kostkę. Dodatkowym przysmakiem są grzyby leśne przygotowywane na Podlasiu na kilkanaście sposobów.

Nie zapominajmy o chlebie, który obok potraw ziemniaczanych i grzybowych należał do podstawowych produktów. Chleb wypiekany był oczywiście w piecu chlebowym i różnił się czasami aromatem, kwasowością i smakiem. Na Podlasiu kiedyś każda gospodyni potrafiła piec chleb i był to z reguły chleb żytni na naturalnym zakwasie. Pieczono go na liściach kapusty, dębowych lub tataraku. W dobie dzisiejszej coraz więcej gospodyń wraca do tradycji pieczenia domowego chleba. Jeszcze niedawno pieczenie chleba kojarzyło się z tzw. „wiochą’ dziś tradycja pieczenia chleba stała się pozytywnym przejawem życia rodzinnego również w mieście.

Zupełnie odrębnym i oryginalnym elementem tradycji kulinarnej regionu Podlasia są potrawy mięsne takie jak fantastyczna kiełbasa palcówka i potrawy z dziczyzny, którą zapewniały i zapewniają pełne zwierzyny łownej rozległe obszary leśne zielonego Podlasia. Podlasie wciąż należy do najczystszych obszarów Polski, o wspaniałym powietrzu, lasach ciągnących się kilometrami zasobnymi w dary natury wykorzystywane w prostej i wykwintnej kuchni.

Świąteczne i niedzielne posiłki na Podlasiu uatrakcyjniały słodkie wypieki drożdżowe, bułeczki z nadzieniem serowym, owocowym, ciasteczka amoniakowe oraz naleśniki z nadzieniem owocowymi serowym polewane śmietaną z cukrem.

Kuchnia na Podlasiu posiada również rolę edukacyjną, stanowiąc często tło do poznawania opowieści i gawęd o ludności zamieszkującej te tereny, bogatej historii związanej ściśle z historią kraju. Przyrządzając podlaskie potrawy można poznać przy okazji ciekawą historię ich pochodzenia i powstania. Czyli przez żołądek do wiedzy!!

Opracował: Bożenna Kalinowska – przewodnik miejski