Dziś jest: poniedziałek 16 wrzesień 2019 temp. dziś: oC
jutro: oC
Księga gości

Zabłudów

Miasteczko leży w odległości 19 km na południowy wschód od Białegostoku. Położone jest nad niewielka rzeczką Melecinką dziś Rudnica i liczy obecnie 2500 mieszkańców. Nazwa miejscowości pochodzi od lokalizacji „za Błudowską Puszczą” Jak wynika ze strych dokumentów jest to osada której istnienie datuje się na początek XVI wieku, kiedy to król Zygmunt August nadał ją wraz z okolicznymi dobrami marszałkowi litewskiemu Aleksandrowi Chodkiewiczowi, właścicielowi pobliskiego Grodka. Prawa miejskie otrzymał w 1533 r. i potwierdzone w 1564r. i już cztery lata później została założona w mieście pierwsza na tych terenach drukarnia prowadzona przez zakon bazylianów. W połowie XVI wieku istnieje tu kościół, cerkiew, szkoła i przytułek dla ubogich. Wraz z przywilejem nadania praw miejskich miasteczko otrzymało przywilej organizowania jarmarków. Pod koniec XVII wieku Zabłudów przechodzi w posiadanie najpotężniejszego litewskiego rodu Radziwiłłów. Radziwiłłowie będąc gorliwymi propagatorami kalwinizmu zakładają właśnie w Zabłudowie zbór kalwiński, który w szybkim czasie staje się centrum ariańskimi i jednym z najważniejszych ośrodków reformacji w Polsce. W styczniu 1706r. nieopodal Zabłudowa obozował król szwedzki Karol XII kierując się na Moskwę w trakcie wojny północnej.

Więcej

W drugiej połowie XIX wieku Zabłudów przekształcił się w prężną osadę przemysłową, dzięki założonym tu fabrykom sukna, kordów oraz licznym warsztatom tkackim. Zarówno przemysł jak i sama miejscowość została zniszczona w znacznym stopniu w czasie walk w lipcu 1944r. W czasie tych walk spłonęła zabytkowa synagoga modrzewiowa zbudowana bez użycia gwoździ.

Dziś godnym zwiedzenia jest piękny empirowy kościół św. Piotra i Pawła z początku XX wieku fundacji Dominika Radziwiłła oraz znajdująca się w pobliżu w centralnej części wsi cerkiew, architektoniczne stanowiąca połączenie klasycyzmu ze sztuką bizantyjską.

W odległości zaledwie 4 km od miasteczka leży niewielka wieś Dobrzyniówka, o której warto wspomnieć jako o pierwszym w kraju majątku obszarniczym rozparcelowanym w sierpniu 1944r. na podstawie dekretu PKWN. W to miejsce powstała Spółdzielnia Produkcyjna dająca początek innym tego typu tworom w okolicy Zabłudowa. Po kolektywnym sposobie gospodarowania wprowadzanym siłą w okresie powojennym nie ma już śladu.

Opracował: Bożenna Kalinowska – przewodnik miejski